Şiir Zamanı Ailesine Yeni Yılda sağlık, mutluluk, huzur, barış, kardeşlik ve sürekli başarı dileriz. (30/12/2019 10:27) | Şiir Zamanı 6 yaşında… İlkelerinden ödün vermeden güçlü kadrosu ve güzel yürekleri ile altı koca yıl el ele, gönül gönüle… Nice yıllara hep birlikte. (21/12/2019 01:04)


Duyuru

Cahit Sıtkı ile Dante ve Ömrün Yarısı [Devamı]

Ethen Warwick, Villiam Godwvard ve Cortazar [Devamı]

Ursula K. Le Guin şiirleri ;'' Tanrı Kuşlarıyla Buluşmak''  [Devamı]

Memleket Hikayeleri'nin 100.yıl Özel baskısı [Devamı]

''Gözlerim sığmıyor Yüzüme'' Yeni baskısıyla [Devamı]

YaŞar Nabi Nayır [Devamı]

James Bond Romanlarında Türkiye ve Türkler: James Bond;Eric Ambler ve MUSTAFA KEMAL [Devamı]

Hoşgeldiniz

Özlü Sözler

    Hayatımın başı ve sonu belliydi; hiç olmazsa ortasını kaçırmamalıydım.
    Oğuz Atay

Çevrimiçi Üyeler

Yakın zamanda sitemizde 1 üye çevrimiçi oldu.
Üyeleri görebilmek için, üye girişi yapmanız gerekmektedir.

James Bond Romanlarında Türkiye ve Türkler:

James Bond;Eric Ambler ve MUSTAFA KEMAL



James Bond, Rusya’dan Sevgilerle’nin “BEA Sizi İstanbul’a Götürür” başlıklı on üçüncü bölümünde, British European Airways’in Londra-Roma-Atina-İstanbul seferi yapan 10:30 uçağıyla yola çıkar. Bond, uçakta okumak üzere yanına ünlü İngiliz casus ve polisiye roman yazarı Eric Ambler’ın, İstanbul, Atina, Sofya ve Paris gibi şehirlerde geçen Dimitrius’un Maskesi kitabını almıştır:

Bond] yerde yanında duran lüks ince evrak çantasına uzandı, “The Mask of Dimitrios” adlı kitabı alarak, boyuna göre son derece ağır olan çantayı yanındaki koltuğa bıraktı.

Fleming, Eylül 1955’te London Sunday Times muhabiri olarak İstanbul’da düzenlenen Interpol Konferansı’na giderken, yedi buçuk saatlik uçak yolculuğu boyunca Dimitrius’un Maskesi’ni gerçekten okumuştu. Rusya’dan Sevgilerle romanında ise kitabın sadece adını anar geçer, içeriği hakkında tek kelime etmez. Dimitrus rasgele seçilmiş bir casus romanı değildir. Türkiye, daha doğrusu İstanbul, Rusya’dan Sevgilerle’de olduğu gibi, 1939 tarihli Dimitrius’un Maskesi’nde de önemli bir anlatı mekânı veya “istasyon”.

Kitabın protagonisti polisiye roman yazarı Charles Latimer, biraz hava değişimi biraz da yeni romanları için heyecan verici fikirler ve konular keşfetmek üzere İstanbul’a gelir. Latimer burada, Madam Chevez denen, Arjantinli bir et tüccarıyla izdivaç yapmış zengin bir Türk kadının yalısında, Türk Gizli Polis Teşkilatı şefi “Albay Haki” (Hakkı) ile tanışır. Albay Hakkı, Gazi’nin (Atatürk) 1919’da Anadolu’ya gönderdiği adamlardan biridir. Ellili yaşlarında, kır saçlı, boylu poslu karizmatik bir adamdır Albay Hakkı. İngiliz ve Amerikan polisiye romanlarından oluşan zengin bir koleksiyonu vardır. Hatta Latimer’in de “Kanlı Kürek” kitabını okumuş fakat kitabın adı ve konusu arasındaki bağlantıyı pek anlayamamıştır. Ayrıca Hakkı, yeni çıkan polisiyeleri Fransa’dan getirttiğini söyler ama Fransız kültürünü “roman policier” (polisiye roman) yazmaya uygun bulmaz…

Laf lafı açar ve Albay Hakkı, Latimer’e Dimitrius Dosyası’ndan bahseder. Dimitrius Makropulos, 1922 yılında, Türk orduları İzmir’e girdiğinde, mevcut karışıklıktan faydalanarak “Şalom” adında varlıklı bir Yahudi’yi soyar ve öldürür. Dimitrius bu soygun ve cinayeti, İlyas adlı siyahi bir gencin yardımıyla gerçekleştirmiştir. Olayın ardından Dimitrius, İzmir’den kaçan Yunanlıların arasına karışır ve ortadan kaybolur. Suç İlyas’ın üstüne kalır ve aslında Dimitrius tarafından tuzağına düşürülen genç adam idam edilir. Fakat asıl bomba sonra gelir: Hakkı, Dimitrius’un adının 1924 yılında Mustafa Kemal’e karşı düzenlenmek istenen bir suikast planına da karıştığını söyler:

1924’te Gazi’ye karşı hazırlanan bir suikast meydana çıkarıldı. Aynı yıl Hilafet kaldırılmıştı. Suikast tertibi, softaların başı altından çıkıyor gibiydi. Gerçekte durum farklıydı. Dost bir hükümetin ileri gelenlerinden bir ikisinin adamı işe karışmıştı. Gazi’yi ortadan kaldırmakta çıkarı olan kişiler. Suikast olayı vaktinde haber alındı… Yalnız şu noktayı belirtmek isterim: Suikastçılardan biri kaçmıştı. Bunun da adı Dimitrius’tu.

Gelelim tarihsel gerçeklere: Albay Hakkı’nın belirttiği gibi, henüz bir yaşındaki Türkiye Cumhuriyeti Devleti, 3 Mart 1924 yılında çıkartılan yasayla Hilafet’i kaldırmıştı. Aynı yıl, Mustafa Kemal Paşa’ya karşı bir suikast girişiminin ortaya çıkartıldığı da doğruydu. Ali Dikici’nin Polis Arşiv Belgelerine Göre Atatürk’e Ve Diğer Devlet Adamlarına Yönelik Suikast Girişimleri adlı makalesinden aktarıyorum:

1924 yılında Yunanistan’daki Ermeni komitacıları tarafından Mustafa Kemal Paşa’ya karşı gerçekleştirilmek istenen bir başka suikast teşebbüsü meydana çıkarıldı. Daha çok “Manok Manukyan Çetesi” diye bilinen ve üç kişiden meydana gelen bu çete, Mustafa Kemal Paşa’yı öldürmek maksadıyla Anadolu’ya geçmiştir. Ermeni komitacıları dikkat çekmemek için çeteyi ikiye bölerek Manok Manukyan ismindeki komitacıyı Selanik yoluyla Trakya’dan, diğer iki komitacıyı da Suriye üzerinden İskenderun’a oradan da Adana’ya gönderip, Ankara’da buluşturmak suretiyle eylemi gerçekleştirmeyi planlamışlardı.

Sonuç: Girişim başarısız olmuş, çete lideri Manukyan Eskişehir’de yakalanmış, yapılan sorgu neticesinde Eskişehir ve Edirne’de tutuklamalar gerçekleşmiş, beş çete üyesi ise kaçmayı başarmıştı. Ambler bu Edirne detayını da romanda kullanmış görünüyor:

Türk polisi Makropulos’u başka bir sebepten daha arıyor: Edirne’de Gazi’ye suikast teşebbüsü.

Yunanistan bağlantılı Manukyan Çetesi’nde Dimitrius adında bir suikastçı var mıydı bilmiyoruz. Fakat görüldüğü üzere Ambler da, kahramanı Latimer gibi romanlarını gerçek hayat hikâyelerine dayandırıyor.

İstanbul ve Albay Hakkı, Ambler’ın, Dimitrius’un bir varyasyonu olarak da değerlendirebileceğimiz 1940 tarihli Korkuya Yolculuk (Journey Into Fear) romanında da karşımıza çıkar. Burada yazar Charles Latimer’in yerini bir İngiliz silah şirketinin temsilcisi Graham karakteri alır. Korkuya Yolculuk, 1943 yılında Amerikalı oyuncu ve yönetmen Orson Welles ve Norman Foster tarafından beyaz perdeye aktarıldı, Albay Hakkı’yı Welles canlandırdı. Welles’in yorumladığı Albay Hakkı karakterinin Mustafa Kemal ile fiziksel benzerlikler taşıdığı ortada. Tabii Welles otuzların sonunda Türk polis şeflerinin kalpakla dolaşmadığını hesaba katmamış.

Fleming’in Rusya’dan Sevgilerle’deki ırkçı, Oryantalist dil ve üslubuna karşın Ambler’ın, her iki romanda da dengeli hatta Türkofil diyebileceğimiz bir yaklaşım sergilediğini belirterek bu faslı kapatalım.

KAYNAKLAR:

  1. Fleming, Ian (1965). Rusya’dan Sevgilerle. (Nuşin Ağaoğlu, Çev.). İstanbul: Başak Yayınevi.
  2. Ambler, Eric (Tarih belirtilmemiş) Dimitrius’un Maskesi. (Ayten Oray, Çev.). İstanbul: Altın Kitaplar.
  3. Ambler, Eric (1999) Korkuya Yolculuk. (Dilek Şendil, Çev.) İstanbul: Can Yayınları.


2020-01-05 / 2020-03-25

Radyo


Siz de Dinleyin:

Son Yorumlar

Ahmet  Zeytinci
KARACAOĞLAN KOŞMALARINDAN SEVDA TÜRKÜLERİNE
halk oyunları ile yıllarca uğraşan biri olar...
(Ahmet Zeytinci tarafından)
Devamı
Orhan Tiryakioğlu
SEVGİ ÇİÇEKLERİ
sevginin üremesini, çoğalmasını, hiç ölme...
(Orhan Tiryakioğlu tarafından)
Devamı
Orhan Tiryakioğlu
Matmazel...
nakaratların özgünlüğü, farklı bir tasvir...
(Orhan Tiryakioğlu tarafından)
Devamı
Orhan Tiryakioğlu
ATEŞ KÜSKÜN KÜL KÜSKÜN
Öbeklerin her dizesinin aynı duyguya odaklanma...
(Orhan Tiryakioğlu tarafından)
Devamı
Orhan Tiryakioğlu
Luna
Kafiyelere özenen birlikte, luna ışımasınday...
(Orhan Tiryakioğlu tarafından)
Devamı
Orhan Tiryakioğlu
MECBURUM.............
Değerli özgün tasvirler, hayattan süzülüp ge...
(Orhan Tiryakioğlu tarafından)
Devamı
Orhan Tiryakioğlu
Sen İstanbul'u Bilmezsin...........
Sosyoekonomik perspektifini çizmek, halkın bakı...
(Orhan Tiryakioğlu tarafından)
Devamı
Orhan Tiryakioğlu
Yaşadım İşte Seni
Atılganın kainatı dolaştığı gibi, sevdanın...
(Orhan Tiryakioğlu tarafından)
Devamı
Zekai Budak
KÖYÜM KARAŞEYH
günün seçkisini ve şairini Şİİr zamani ol...
(Zekai Budak tarafından)
Devamı
Abbas Yurt
Yüzbaşı Ahmet
Çok teşekkür ederim Şiir zamanı ailesi ve sev...
(Abbas Yurt tarafından)
Devamı
vedat dündar
Ayrılık üzerine yazılmış bir şiir
Hasan büyükkara'ya artık ben kendimce bulduğum...
(vedat dündar tarafından)
Devamı
vedat dündar
Ayrılık üzerine yazılmış bir şiir
Şiir arka sayfaya düşmüş olabilir ama ramazan...
(vedat dündar tarafından)
Devamı
vedat dündar
Ayrılık üzerine yazılmış bir şiir
...
(vedat dündar tarafından)
Devamı
Hasan  Büyükkara
Yüzbaşı Ahmet
Şiirin acısı okuyana hissettirilmiş.bu şiird...
(Hasan Büyükkara tarafından)
Devamı
Hasan  Büyükkara
Ayrılık üzerine yazılmış bir şiir
Şiirin arkasındaki buruk acı ‘ ya ...
(Hasan Büyükkara tarafından)
Devamı
Ramazan  Boran
MED CEZİR
günün seçkisini ve değerli kalemini  Şi...
(Ramazan Boran tarafından)
Devamı
Ramazan  Boran
Duygular açılınca
günün seçkisini ve değerli kalemini  Şi...
(Ramazan Boran tarafından)
Devamı
Ramazan  Boran
Bilmiyorsun ki yine de sen..
günün seçkisini ve değerli kalemini  Ş...
(Ramazan Boran tarafından)
Devamı
Yıldırım Doğmuş
ESAS OLAN İNSANLIK.
Şiirime ses olan mesut kayabaş şeker kardeşime...
(Yıldırım Doğmuş tarafından)
Devamı
Metin Soydeveli
Etiket
Teşekkür ve sevgilerimle. değer veren yürekler...
(Metin Soydeveli tarafından)
Devamı

Linkler