Değerli Üyelerimiz, yorumlar bölümünde "yanıtla" işlevinde aksamalar olduğu için, yorum yanıtlarını şimdilik ana yorum bölümünde yazarak yanıtlamanız daha güvenli olacaktır. Sağlıklı mutlu günler dileriz. (29/08/2021 01:51)


Duyuru

Cahit Sıtkı ile Dante ve Ömrün Yarısı [Devamı]

Son Fasıl Abdurrahim KAHRAMAN'ı Özlem ve Hüzünle Anıyoruz. [Devamı]

ATATÜRK’ÜN EDEBİYATLA İLGİLİ GÖRÜŞLERİ [Devamı]

GEÇMİŞTEN ESİNTİLER : SEVİM ŞENGÜL [Devamı]

Nazım Hikmet her zaman zirvede [Devamı]

  Fakir Baykurt Öykü Yarışması    Başvuruları Başladı [Devamı]

 76.Yunus Nadi Ödülleri Sahiplerini Buldu [Devamı]

Hoşgeldiniz

Özlü Sözler

    Ne kadar okursan oku, bilgine yakışır şekilde davranmazsan, cahilsin demektir.
    Sadi-i Şirazi

Çevrimiçi Üyeler

Yakın zamanda sitemizde 88 üye çevrimiçi oldu.
Üyeleri görebilmek için, üye girişi yapmanız gerekmektedir.

"MEKTEBİN BACALARI"NDAN "ACEM KIZI"NA


“Türküler; tıpkı kırk bin yıl su altında kalmış, yıkanmış, cilalanmış çakıl taşı gibidir.”
Yaşar Kemal
***
Türküler dinlerdik
O pilli bataryalı küçük kutudan
Halkın gönül diliydi
Özümüzden, acımızdan, sevincimizden derlenmişti bu türküler
Yurdun dört bir yanından
"Sevgili dinleyiciler, türkümüz Sivas yöresinden
Dereleyen Muzaffer Sarısözen
Sazlarda Emin Aldemir, Nida Tüfekçi ve diğerleri
Darbukada Hüseyin İleri"
“Mektebin bacaları vay lele lele..” derdi Muazzez Türüng
“Cevizin yaprağı dal arasında”yı söylerdi
Durgun akan su gibi
Nezahat Bayram
Ve daha niceleri
Ahmet Sezgin, Aliye Akkılıç, Necla Erol, Yıldız Ayhan
Nurettin Çamlıdağ, Neriman Altındağ Tüfekçi, Selahattin Erorhan
Onlardan da önce Zehra Bilir, Hacer Buluş
Sonraları
O kadar güzel söylerdi ki “Hüma Kuşu”nu
Mükerrem Kemertaş
Saymakla biter mi türkünün ustaları
Ama biri daha var ki
"Köprüden Geçti Gelin" "Yalan Dünya" ve "Acem Kızı"yla
Sayısız türküde sözü ve sazıyla
Ülkenin, Kırşehir'in gururu
Neşet Ertaş
***
Türkü, şarkı; benim çocukluk, gençlik dönemimde bu memlekette ençok dinlenen müzik türleri. Diğer söylenişleri ile Türk Halk Müziği, Türk Sanat Müziği. Radyolardan, plaklardan dinlerdik, kulağımız bu iki müzik türüne alıştı ve onlarla büyüdük. Özellikle de türküyle.
Zaman içinde yabancı şarkılara Türkçe sözler yazarak “aranjman”ları ortaya çıkardılar. Sonra Türk popu, özgün müzik, rock bilmem ne derken özellikle gençlerimiz pek çok müzik türünü dinler oldu. İşin doğrusu öz müziğimiz türküden de biraz uzaklaştılar. Beş yaşındaki torunum, benim arabaya binip arka koltuğa oturduğu zaman ilk sözü “Dede müzik aç!” oluyor. Benim arabada da eski düzen bir radyo var. TRT Türkü'yü açtığım zaman “Değiştir!” diye bağırıyor. Onun da kulağı artık hafif müzik, rock ve benzerleri ile doluyor.
"Şimdi nereden çıktı bu türkü, şarkı, hafif müzik derken müzik konusu? Şu salgının yaşam düzenimizi bozduğu, neler olacağını kuşkuyla beklediğimiz günlerde sırası mı bunun?" diyebilirsiniz. O konuda da yazdım; işin uzmanı falan değilim; ama bir seyirci olarak, evde kalan biri olarak. Yoksa o konuda ukalalık yapmak ne haddime. Bu yazı da okumak isteyenlere daha çok evde otururken bir eğlencelik olsun.
İyi dinleyiciyim; ama azıp yanılıp bir türkü söylesem yanımdakiler kaçar gider. Eee, o zaman bu kadar uzak olduğum konudan niye söz ediyorum?
Ben, müzik eleştirmenliği ya da müzik öğreticiliği yapmıyorum. Dışarıdan biri olarak sadece bu konuda değişik yaşanmışlıklarımı ve duygularımı anlatıyorum. Bir de dinlemekten büyük keyif aldığım, Kırşehir'in övünç kaynağı Neşet Ertaş'ı da yazımın içinde az da olsa anlatmak istedim.
***
Kulakları çınlasın, şimdi Kırşehir’de yaşıyor Selahattin Yaldız öğretmenimiz. Öğretmen okulunda müzik dersimize girerdi. Bizim şansımızdan mıdır nedir, o zamana dek öğretmen okullarımızın müzik dersinde ilk akla gelen mandolin kaldırıldı, elimize birer flüt verildi. “O müzik aleti değil mi, ne olmuş yani?” demeyin, bir deneyin bakalım İstiklal Marşı’nı flütle kolay kolay çalabilecek misiniz?.
Mandolin, telli sazların; flüt ise nefesli müzik aletlerinin temel çalgısıdır. Öyledir de zaten müziğe yeteneği olmayan ben, flütle “Kara tren gelmez mi ola/ Düdüğünü çalmaz mı ola” türküsü dışında hiçbir parçayı çalamadım.
Klasik Batı Müziği düşkünüydü Selahattin öğretmen. Saz çalana da ilk yıllarında çok kızardı. Bir gün müzik dersinde kırk beşlik plaklardan birini pikaba koydu. Deve yürüyüşü müzikle anlatılıyordu bu eserde. Biz oflayıp puflasak da arada “Şimdi deve çölde yokuşu tırmanıyor, şimdi vahayı gördü ilerliyor...” diyerek müziğin akışına sözlerle katıldı. O zaman ben de kendimce o müzikten hoşlanmaya başlamıştım.Bir süre sonra saz çalana da kızmadı Selahattin öğretmenimiz.
Müzik beğenisi, zevki bir kulak işidir. Çocuklukla birlikte hangi tür müziği dinlersen o sana daha hoş gelir. 1950’li yılların sonunda, 1960’lı yılların başında köyde radyosu olan birkaç evden biriydik. Nezahat Bayram, Necla Erol, Muazzez Türüng, Aliye Akkılıç, Hacer Buluş; Ahmet Sezgin, Osman Türen, Nurettin Çamlıdağ, Nurettin Dadaloğlu ve daha pek çok türkücüden türkü dinleyerek büyüdük. Nedense Osman Türen’in türkülerini diğerleri kadar severek dinlemezdik.
Saydığım , sayamadığımla birlikte bu türkü ustaları, Muzaffer Sarısözen’in Anadolu’dan topladığı bu ezgileri ne güzel okurlardı.
Müzikten, daha çok da türküden söz ettiğimize göre Neşet Ertaş’tan söz etmemek olur mu? Benim köyüm ilçe olarak Hacıbektaş’a, il olarak de Nevşehir’e bağlı. 1950’li yılların başında ve öncesinde Kırşehir’e bağlıymış. Kırşehir, Osman Bölükbaşı’yı seçtiği için cezalandırılıp ilçe yapılınca Nevşehir’e bağlanmış. Benim ilk nüfus kağıdımda da il olarak Kırşehir yazardı. Bir ilin ilçe yapılması da herhalde yalnız bizim ülkede görülen tuhaf bir uygulamadır.
1970’li yılların başında köyün delikanlıları olarak o zamanlar yıldızı yeni parlayan Neşet Ertaş’ı çok severdik. Hiç unutmam radyoda Neşet Ertaş’ın özellikle “Köprüden Geçti Gelin” türküsü çıkınca Yağmur Kaya bağırırdı: “Hazır ola geçelim beyler!” diye. Elbette o türküyü bağımsızlık sembolümüz İstiklal Marşı ile karşılaştıracak değilim. Arkadaşım da türkünün güzelliğini anlatmak için espri yapardı zaten.
Bozkırın Tezenesi Neşet Ertaş’tan söz etmişken onunla ilgili bir olayı anlatacağım. Yıllar önce bir televizyon kanalında İbrahim Tatlıses program yapıyor. Her programına da bir sanatçıyı çağırıyor. O hafta da Neşet Ertaş’ı çağırmış. Söz sohbet koyu. Neşet her zamanki doğallığı ve Kırşehir şivesiyle sorulanlara bütün içtenliğiyle cevap veriyor, türküleriyle de ziyafet çekiyor. Programın formatı gereği midir, yoksa İbrahim Tatlıses’in kendi uygulaması mıdır bilinmez, reklamlara gelince “Şimdi reklamlar” sözünü konuk sanatçıya söyletiyor Tatlıses. O programda da reklam sırası gelince Neşet Usta’ya dönerek “Usta, bir ‘reklamlar’ der misin?” dedi. Bakın Neşet Ertaş bu istek karşısında ne anlattı:
-İrbaam, bizim Gırşaar’de evlenme çağı geçen, o zamana göre yirmi yaşını geçen gızlar dama çıkar “Miyavv!” diye bağırırmış. Genç gızlardan biri “Ben, bu batasıca âdetinizi bozacaam, gaç yaşına gelirsem geleyim dama çıkıp miyavlamayacaam.” demiş. Bizim gız on sekiz, yirmi derken yirmi beş yaşına gelmiş, evleneceği yok. Ahirinde çıkmış dama, “Âdetiniz batsın miyav!” demiş. Ne diyeyim sana İrbaam, âdetin batsın, “Reklamlar…”
Bu dünyadan göçtükten sonra değeri daha çok bilindi Neşet Ertaş’ın. Türkülerinin bir kısmında geçen sözlere baktım. Sevgiyi öyle doğallıkla ifade ediyor, benzetmeleri o kadar güzel ki… Halk ağzıyla, Anadolu insanının temizliği, dobralığı, saflığıyla…
Bakın neler söylüyor sevdiğine değişik türkülerinde:
“Seni seven oğlan neylesin malı
Yumdukça gözünden döker mercanı
Burnu fındık, ağzı kahve fincanı”
Göz yaşını mercana, burnunu fındığa, ağzını kahve fincanına benzettiği sevgili için “dünya malı”nın ne kıymeti olur ki.. Söz sanatlarını bilmez ki sevgiliyi Divan şairleri gibi övsün Neşet. Aslında tüm içtenliği ve doğallığıyla benzetme sanatının en güzelini yapıyor.
“Sözüm yok şu benden kırıldığına
Gidip başka dala sarıldığına
Gönülüm inanmıyor ayrıldığına
Gözyaşım sen oldun kahirim sensin
Evvelim sen oldun ahirim sensin”
Ona kırılsa da sevdiği, başka birine de gitse onun kendisinden ayrılacağına inanmıyor. Ve sevdiğine bir insan şundan daha güzel ne söyleyebilir: “Evvelim sen oldun, ahirim sensin”
Sazın, sözün üstadı sevdiğini kendine uygun sözlerle ne güzel çağırıyor yanına:
“Cilvelice nazlıca
Hem sazlıca sözlüce
Yar gizlice gizlice
Gel yanıma gel gel”
Birkaç örnek verdim Neşet Ertaş türkülerinden. Hangi bir türküsünden alıntı yapayım? Hepsi birbirinden anlamlı, birbirinden güzel.
Dinlemekten hiç usanmadığım, sözleri Nesimi’ye ait o mest eden türkünün iki dizesiyle bitireyim:
“Sofular haram demişler bu aşkın badesine
Ben doldurur ben içerim günah benim kime ne
Nesimî'ye sordular, yârin ile hoş musun
Hoş olayım olmayayım, o yâr benim kime ne
***
Önce radyo günlerindeki türkücülerden söz ettik, Selahattin Yaldız öğretmenimizin kulaklarını çınlattık, sonra da Neşet Usta’yı andık. Tüm sevenlere, sevilenlere selam olsun.
“Şirin Kırşehir”di Neşet’in dilinde, sazında
Bağlık bahçelik evleri
Kendine özgüydü “Nörüyon” diyen dilleri
Âşık Paşa’sı, Ahi Evran’ıyla
Cacabey’i, Kervansaray’ıyla
Çevresi bozkır; ama içi yemyeşildi
Söğüdü, kavağı, meyvesiyle
Gün geldi, devran döndü
Dikildi sıra sıra apartmanlar
Artık birbirini bile tanıyamaz oldu
Bu türkü diyarı şehirdeki
İnsanlar
........................................................................
Numan Kurt

Numan Kurt | 05/09/2021

3 Yorum | 116 okunma | 2 beğeni

Yorumlar

Yorum Yapabilmek için Üye Girişi Yapmalısınız

Yasemin Demir 26/09/2021 21:14

Güne yakışan bir çalışmaydı bir hafta boyuncada  makamını onurlandıracak haftanın seçkisi olarak . Şiir zamanı yönetimi adına içtenlikle kutlarız şairimizi ..Nice güzel paylaşımlara

Ramazan Efe 06/09/2021 01:18

       Bir de elinden alınmış oyuncağın yasını tutan çocuklar gibi ortada bırakılan ustalar, çıraklar. yurttaşlar, Sabah Yıldızını Seher Yıldızına dönüştürenler, Dudu gızın yerini yurdunu karıştıranlar, Türkü Dünyasında hoş karşılanmadığını bilseler yetecek...

Ahmet Zeytinci 05/09/2021 19:20

Klasik bir cümledir ''Türk'üz türkü çağırırız.'' derler, türküler ta Orta Asya'dan beri bizim öz malımızdır. İçtendir, samimidir türküler, türkü söyleyenler. Zaman ilerledikçe gençlerin zevkleri de batıya taklitçiliğe kayıyor biraz biraz. Tamam orasını anladık kültür evrensel bir olgudur ama, insanlarımızın, özellikle de gençlerimizin dünya müziklerini çalarken dinlerken türkülerimizi, halk oyunlarımızı da unutmaması unutturmaması gerekiyor. Gelelim Bozkırın Tezenesi Neşet Ertaş'a topluma mâl olmuş değerli bir sanatçıydı, kaybı büyüktür toplumumuz için. Kutluyorum bu güzel yazısını Numan Hocamın...

Radyo


Siz de Dinleyin:

Son Yorumlar

Ümit  Zeki Soyuduru
SEVGİLİDEN BİR YUDUM
Aleykümselam. Çok teşekkür ederim ramazan bey....
(Ümit Zeki Soyuduru tarafından)
Devamı
Ümit  Zeki Soyuduru
SEVGİLİDEN BİR YUDUM
Şiir zamanı ailesine ve şahsınıza çok teşek...
(Ümit Zeki Soyuduru tarafından)
Devamı
Ümit  Zeki Soyuduru
SEVGİLİDEN BİR YUDUM
Teşekkür ederim ahmet bey. saygı ve selamlarım...
(Ümit Zeki Soyuduru tarafından)
Devamı
Ümit  Zeki Soyuduru
SEN YARALI YARIMSIN!
Şiir zamanı ailesine ve şahsınıza çok teşek...
(Ümit Zeki Soyuduru tarafından)
Devamı
Ümit  Zeki Soyuduru
HER GÖNÜLE BİR SULTAN!
Teşekkür ederim yasemin hanımefendi. saygı ve ...
(Ümit Zeki Soyuduru tarafından)
Devamı
Ramazan  Boran
şerefine içiyorum
gün seçkisini gönülden tebrik eder,  ...
(Ramazan Boran tarafından)
Devamı
Ramazan  Boran
Düşün
gün seçkisini gönülden tebrik eder,  ...
(Ramazan Boran tarafından)
Devamı
Ramazan  Boran
.Aşkın Doğusu.
gün seçkisini gönülden tebrik eder,  ...
(Ramazan Boran tarafından)
Devamı
Ahmet  Zeytinci
Düşün
düşünmenin düşünü kurmak da lazım ki dü...
(Ahmet Zeytinci tarafından)
Devamı
Erhan  Tığlı
Oyunlu Gülmeceler
Gülmecelerime yorum yapan yok, ağlamaklı şiir ...
(Erhan Tığlı tarafından)
Devamı
Yasemin Demir
YAĞMUR ZAMANI SOKAĞI
ne güzel bir hediye oldu bize abicim çoook teş...
(Yasemin Demir tarafından)
Devamı
Ramazan Topoğlu
AŞI OLMAYANLAR, ÖNLEMLERE UYMAYANLAR
Bilgilendirmeler için teşekkürler seyfettin hoc...
(Ramazan Topoğlu tarafından)
Devamı
Metin Soydeveli
SOLDU GÖZLERİN
Kesin... teşekkürler duygudaşlığınıza erhan...
(Metin Soydeveli tarafından)
Devamı
ömer altun
*** CAN ÖLÜMLE SÖZLENİR ***...SS
Yürek sesiniz daim olsun efendim ... ...
(ömer altun tarafından)
Devamı
ömer altun
Gözyaşı Ayetleri
çok teşekkür ederim orhan üstadım yürek yang...
(ömer altun tarafından)
Devamı
ömer altun
Gözyaşı Ayetleri
Canına milyon şiirim kurban olsun ablam ... aşk...
(ömer altun tarafından)
Devamı
ömer altun
.Aşkın Doğusu.
Gidilmesi gereken bir yol  bu yolculuğa bize...
(ömer altun tarafından)
Devamı
Yahya Koza
Ey Canan
Bilmukabele saygı bizden,güzel yorumunuza çok t...
(Yahya Koza tarafından)
Devamı
Yahya Koza
Ey Canan
yorumunuz için teşekkür ederiz ...
(Yahya Koza tarafından)
Devamı
Yahya Koza
Ey Canan
Güzel yorumunuz için çok teşekkür ederim cana...
(Yahya Koza tarafından)
Devamı

Linkler